عبدالحسین نیریزی - آخوند ملا

آخوند ملّا عبد الحسين پير مرد هشتاد ساله از محلّهء چنار سوخته نیریز با جمعيّت برای استقبال سید یحیی دارابی همراه بود اين شخص در علم و تقوی شهرت بسيار داشت (1) حاکم نيريز بمحلّهء بازار کوچ کرد و فرمان داد باصحاب وحيد تير اندازی کننند اوّل کسی که هدف گلوله قرار گرفت بملّا عبد الحسين که پياده برای ملاقات جناب وحيد آمده بود (2) در وقایع نیریز از دو فرد که نام عبدالحسین و در سلک علما بودند نام برده شده یکی همین فرد است و دیگری عبدالحسین واعظ نیریزی که آنها را با یکدیگر نباید اشتباه کرد. در وقایع دوم نیریز علی سردار رئیس کل قوای جنگی و حاجی شیخ عبد علی قاضی و نیز آخوند ملا عبدالحسین و پسرانش با ملا علی و پسرانش و ملا علی دیگر و کربلائی هادی از بزرگان طائفه بودند و ملا علی نقی ابن ملا عبدالحسین وظیفه نویسندگی و انشاء داشت (3) از مؤمنین واقعه دوم نیریز که جزو اسرا به شیراز فرستاده شده و شاهزاده طهماسب میرزا و حاجی قوام الملک او را عتاب کرده که ای آخوند این چه فتنه بود که بپا کردی (4) جمع کثیری از اهالی محلّۀ چنار سوخته نیریز که از آنجمله ملا عبدالحسین عالم و زاهد شهیر هشتاد ساله به استقبال جناب وحید رفتند و ایشان را تا نیریز استقبال کردند و ورودش بنیریز قبل از ظهر روز پنجم رجب 1266 (18 می 1850 ) واقع شد (5) واعظ و قاضی نیریز و از مؤمنین و اصحاب جناب وحید و در این زمان هفتاد سال از عمرش گذشته بود اسیر شد و او را به شیراز فرستادند در سه منزلی شیراز از شدت مصائب هلاک شد و به شهادت رسید این شخص فرد دوم است. (6)