عبدالله فاضل زرقانی - آقا ملا

آقا ملا عبدالله فاضل زرقانی یکی از مشهورین مؤمنین زرقان بود. در سال 1287 ه ق به تفتین حسین خان ظالم وحکم شاهزاده سلطانمراد حسام السلطنه تعدادی از احبا را دستگیر نموده و مدتی در حبس بودند و بعد آزاد شدند یکی از این مسجونین آقا ملا عبدالله فاضل زرقانی بود (1) جناب ملا عبدالله زرقانی مشهور و متخلص بفاضل از اجله فضلا و حکمای شیراز است وی در حدود 1257 هجری قمری در قصبه زرقان (پنج فرسنگی شمال شیراز ) از توابع شیراز بدنیا آمد پدرش در زرقان بشغل بنائی اشتغال داشت عبدالله را پس از رسیدن بسن تحصیل بمکتب ده فرستاد و پس از فراگرفتن مختصر خواندن و نوشتن فارسی ویرا به حاج ملا عبدالله زرقانی معروف به بکا از علمای زرقان سپرد تا او را سواد و معلوماتی بیشتر بیاموزد جناب بکا که مردی فاضل و ادیب و هم شاعر بود ودر شعر نیز واعظ تخلص میکرد چون استعدادی شگرف در وی یافت او را تحت کفالت خویش گرفت و بتعلیمش همت گماشت و او نیز در اندک زمانی مقدمات عربیه و علوم ادبیه را در محضر او فرا گرفت و سپس در شیراز بتحصیل علوم شرعیه و فقه و اصول پرداخت و دنباله تحصل را باموختن حکمت االهی کشاند و سالها درین کار عمر بسر برد تا درین فن بر اقران و امثال تفوق جست و بمقام شامخ فضل و حکمت نائل آمد بطوریکه در حوزه علمیه آنزمان مشار بالبنان گردید و سپس در شیراز بتدریس حکمت و فلسفه مشغول گشت. ادیب فاضل معروف فرصة الدوله شیرازی که باوی معاصر بود در کتاب آثارالعجم خویش در ذکر قصبه زرقان در باره وی چنین مینویسد "جناب ملا عبدالله الملقب بفاضل از اهل ان قصبه است سالها در شیراز توطن دارد در فنون عربیه و اخبار و احادیث اهل بیت علهیم السلام عمری مصروف داشته و از فنون حکمت الهیه بهره کامل حاصل نموده الحال گاهی بتدریس آن فن اوقاتی میگذراند گذشته از این منابر وعظ را محققی است بی بدیل و مدققی بیعدیل و خط شکسته را بنهایت درستی و خوبی مینویسد ایضا گاهگاه شعری میفرماید ... " جناب ملا عبدالله در سال 1275 قمری (سال پانزدهم ظهور) بوسیله معلم و مربی دانشمندش جناب حاج ملا عبدالله بکا بامر حضرت باب واقف و مؤمن گشت و پس از ارتفاع نداء جمال قدم اسم الاعظم از دارالسلام بغداد و زیارت آثار مبارکه حضرتش بدان آستان ساجد گشت و بکمال اشتعال و بنهایت حکمت به تبلیغ و تبشیر امر مقدسش پرداخت و از حیث شغل نیز همچنان حکمت در شیراز اشتغال داشت . در سال 1317 یا 1318 قمری که جناب شیخ الرئیس ابوالحسن میرزا متخلص بحیرت در مراجعت از اراضی مقدسه بشیراز وارد و برای چندی ساکن میشود جناب فاضل زرقانی نامه منظومی دائر به تبریک ورود همراه چند کله قند برای او میفرستد و جناب شیخ جواب منظومی بوی میدهد .... جناب فاضل سرانجام در سال 1327 هجری قمری در شیراز صعود نمود و در قبرستان معروف به دارالسلام بیرون دروازه شاه داعی الله شیراز مدفون است. (2)
یادداشت ها:
1. ظ ح: 5، 134
2. تذکره شعرای قرن اوّل بهائی: 3، 153-143